De Wet open overheid (Woo) is een belangrijk instrument om transparantie binnen de overheid te waarborgen. Het stelt burgers, journalisten en politici in staat om de overheid te controleren door toegang te bieden tot overheidsinformatie. Transparantie is essentieel voor een goed functionerende democratie, maar de cijfers over 2023 laten zien dat de uitvoering van de Woo nog te wensen overlaat.
In 2023 werden in totaal 4580 Woo-verzoeken ingediend. Van deze verzoeken werden 766 afgehandeld zonder besluit en slechts 592 binnen de wettelijke termijn. Dit betekent dat 3222 verzoeken – meer dan 70% – niet of buiten de termijn zijn behandeld. Dit is zorgwekkend, omdat de overheid een wettelijke plicht heeft om deze verzoeken tijdig en correct af te handelen. Dit gaat vandaag de dag nog niet veel beter.
Het grote aantal niet-tijdige of onbehandelde verzoeken ondermijnt het vertrouwen in de overheid en belemmert de controlefunctie van burgers, politici en journalisten. Transparantie is geen optie, maar een plicht. Om de doelen van de Woo te bereiken, is het cruciaal dat de overheid haar processen verbetert en ervoor zorgt dat verzoeken binnen de gestelde termijn worden behandeld. Alleen zo kan de overheid haar verantwoordelijkheid nemen en het vertrouwen in de democratische rechtsstaat versterken.
