Elk jaar met de jaarwisseling begint het weer: het gejank over vuurwerk in de media en de politiek. ‘Vuurwerk richt veel schade aan.’ ‘Vuurwerk is gevaarlijk.’ ‘We moeten het verbieden.’ Maar is verbieden wel een goede oplossing?
In 2020 probeerde de politiek het plezier te beperken door categorie 2-vuurwerk, zoals vuurpijlen en rotjes, te verbieden. Maar geen zorgen, we mogen nog wel sterretjes afsteken en knalerwten gooien. Ik vroeg me af of deze betutteling daadwerkelijk een positief effect had, dus ik heb iets radicaals gedaan: ik heb het gegoogeld en mijn bevindingen in een onderzoekje gegoten.
Vuurwerkschade: €1,54 per huishouden
We horen veel over vuurwerkschade aan auto’s, prullenbakken en huizen, maar hoeveel kost het de gemiddelde Nederlander? Dat is €0,71 per persoon. Om een beter beeld te krijgen van wat de Nederlanders die daadwerkelijk betalen (ik zie een baby nog geen verzekering afsluiten) eraan kwijt zijn, heb ik het bedrag teruggerekend naar huishoudens: voor hen is het €1,54. Vuurwerkschade aan spullen is dus niet bijzonder hoog. Ongeveer de prijs van een oliebol tegenwoordig.
Illegaal vuurwerk maakt de meeste slachtoffers
Vuurwerk is gevaarlijk, dat is een feit. De echte vraag is: is het te gevaarlijk? Mensen hebben vaak de neiging om alles te veroordelen en te zeggen dat het gevaarlijk is, dus laten we even naar de cijfers kijken.
Wat we zien, is dat illegaal vuurwerk sinds de coronatijd veel meer slachtoffers maakt. Dit komt doordat we bijna alles hebben afgeschaft, waardoor mensen zelfs voor vuurpijlen naar België moeten. Dit is een enorme blunder van de overheid, want als je toch al illegaal bezig bent, kun je net zo goed de echt gevaarlijke spullen meenemen.
Het jaarlijkse vuurwerkgejank
Elk jaar rond de jaarwisseling begint het weer: het geklaag over vuurwerk in de media en de politiek. “Vuurwerk richt veel schade aan.” “Vuurwerk is gevaarlijk.” “We moeten het verbieden.”
In 2020 probeerde de overheid het plezier in te perken door categorie 2-vuurwerk—zoals vuurpijlen en rotjes—te verbieden. Maar geen zorgen, we mogen nog wel sterretjes afsteken en knalerwten gooien. Ik vroeg me af of deze betutteling daadwerkelijk iets heeft opgeleverd. Dus ik heb iets radicaals gedaan: ik heb het gegoogeld en mijn bevindingen in een klein onderzoek gegoten.
Vuurwerkschade: €1,54 per huishouden
We horen veel over vuurwerkschade aan auto’s, prullenbakken en huizen. Maar hoeveel kost dat de gemiddelde Nederlander nou echt?
- De schade per persoon: €0,71
- De schade per huishouden (aannemende dat baby’s geen verzekeringen afsluiten): €1,54
Dat is dus niet schokkend. Voor de prijs van een oliebol per jaar kunnen we ons massaal uitleven.
Illegaal vuurwerk maakt de meeste slachtoffers
Vuurwerk is gevaarlijk, dat is een feit. Maar is het te gevaarlijk? Mensen hebben de neiging om alles wat risicovol is meteen te veroordelen, dus laten we naar de cijfers kijken.
Sinds de invoering van strengere regels is het aantal slachtoffers door illegaal vuurwerk explosief gestegen. Dit komt doordat bijna al het legale knalvuurwerk is afgeschaft, waardoor mensen voor zelfs een simpele vuurpijl al naar België moeten. En als je dan toch de grens over gaat, waarom zou je niet meteen wat zwaarder spul meenemen?
Er is geen onderscheidt meer tussen ‘het doet pang’ en een handgranaat.
Meer vuurwerkverboden, meer ziekenhuisopnames
De trend in ziekenhuisopnames laat iets opvallends zien:
- Het aantal vuurwerkslachtoffers op de Spoedeisende Hulp daalde jarenlang gestaag van ongeveer 1 opname per Putten (24.978 inwoners) naar 1 opname per Harderwijk (49.387 inwoners).
- Tijdens het vuurwerkverbod in 2020 zagen we een eenmalige dip, waarschijnlijk omdat mensen toen nog onder de indruk waren van corona.
- Maar in de jaren na de verscherpte regels steeg het aantal slachtoffers juist weer—en de incidenten werden ernstiger.
Zelfs een schele mol kan het probleem zien: doordat zelfs rotjes verboden zijn, halen mensen steeds vaker écht zwaar vuurwerk in huis.
Vrijheid en realistische restricties
Als je om je medelanders geeft en de druk op de zorg wilt verminderen, dan is het logisch om juist meer regulier vuurwerk toe te staan. Zorg dat mensen veilig kunnen genieten van traditioneel knalvuurwerk, zodat ze geen bommen hoeven te smokkelen.
Een vuurwerkbeleid gebaseerd op realisme in plaats van betutteling? Dat zou pas een knaller zijn.
